22 I got tha job, I got tha t-shirt

The best of both worlds

Wiehoe, ik heb mijn eerste echte Zuid-Afrikaanse baan in da pocket! Het duurde even, maar dan heb je ook wat! Vanochtend in het Afritalian restaurant bij mij in de wijk had ik een sollictiatiegesprek met twee vrouwen. De bediening serveerde de koffie met de slogan op de rug ‘The best of both worlds’, zo zie ik Andrew en mezelf ook haha. Andrew Brits/Zuid Afrikaans, ik Nederlands.  Het relaxte leven hier en hup het vliegtuig in met onze EU paspoorten en er gaat een hele andere wereld in Europa voor ons open, als backup plan.. De twee vrouwen werken voor GM Foundation, dit is een soort van onderwijsinspectie-organisatie die scholen in Port Elizabeth helpt om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Want zoals je inmiddels al wel hebt begrepen, in de Eastern Cape provincie waar wij wonen, valt er nog heel wat te verbeteren! Een vriendin uit de kerk doet freelance werk voor deze organisatie en stimuleerde mij om als vrijwilliger voor hen te werken om workshops aan docenten te geven. Ik ben een paar keer met haar meegeweest. En nu is er een enorme vraag naar workshops vanuit scholen, ze hebben ze meer freelance trainers nodig. Dus daar zit ik dan in alle vroegte met vier starende ogen aan de andere kant van de tafel, op mijn allerbeste Engels mezelf en mijn cv te verkopen. Kassa! Got the freelance job! En mag gelijk vrijdag beginnen. Onder het mom van onkostenvergoeding wat volgens de wet mag (waardoor ik geen gedoe heb met Home Affairs), krijg ik mijn eerste paar Randen binnenkort binnen. Jiehaa, na anderhalf jaar mijn eerste baan! Geen idee hoe lang we hier nog in PE wonen, maar tot die tijd kan ik mooi aan het werk!

Het is zo simpel om te zeggen; maak je niet druk, het komt allemaal goed. Ik ben echt super blij dat deze baan zo na het lange wachten op mijn pad is gekomen. En dat ik tijdens het wachten van allerlei activiteiten heb ondernomen. Maar ja, je niet druk maken in momenten van onzekerheid is makkelijker dan gedaan. Hoeveel uren we in ons leven al piekerend doorbrengen... Dan denk je achteraf, waren al die momenten van frustratie en negativiteit nou echt nodig? Heeft dat mij iets positiefs gebracht? Je hoort mensen wel eens zeggen, been there, done that, got the t-shirt! Dat t-shirt ligt dus ook bij mij in de kast, hahahaha. Gevoelens mogen er zijn, ik heb inmiddels geleerd dat het belangrijk is om de controle erover te houden en om me niet door gevoelens te laten leiden.. Dus iedere dag weer een hele uitdaging om wakker te worden en met opzet naar buiten te gaan en allerlei vrijwilligersactiviteiten te doen om mezelf af te leiden. Want waarom met mijn drie educatieve universitaire diploma’s in de kast en een alweer bijna afgeronde Life Coaching studie,  vol medelijden en frustraties thuis op de bank te zitten en op iedere persoon mijn frustraties te dumpen? ‘Ik houd een zelfmedelijden feestje, kom jij ook?’ Dit terwijl de kinderen in de sloppenwijk 5 minuten verderop vergaan van de honger en onderwijs ver onder de maat een paar uurtjes per week aangeboden krijgen vanwege een gebrek aan goed geschoolde docenten.

Waarom alles altijd anders gaat

Laatst las ik in een artikel: De drie meest stressvolle situaties in een mensenleven, zijn: Verhuizen, Trouwen en een Nieuwe Baan. Verhuizen naar Zuid-Afrika; check, trouwen met een Zuid-Afrikaan; check en een Nieuwe Zuid-Afrikaanse baan; daar kan ik nu ook een check bij zetten! Toen ik hier ander half jaar geleden kwam, wilde ik dat allemaal direct op hetzelfde moment. Hoe stressvol zou dat moeten zijn geweest. Maar het is in etappes gegaan, met steeds een half jaar ertussen. En dat is achteraf maar goed ook. In de Bijbel staat ‘You have not because you ask not.’ James 4:3.  Ik heb daar lang over nagedacht. Met andere woorden waarom gaat alles anders en heb ik nu niet wat ik wil…. omdat ik er niet in gebed om vraag. En zelfs als ik om iets vraag wat ik wil en ik krijg het niet volgens mijn tijdsplanning of in de proportie waarvan ik denk dat goed voor mij is, dan is dat omdat ik simpelweg mezelf niet goed genoeg ken om te kunnen bepalen wat goed voor mij is, of wat ik echt nodig heb. Het enige wat ik kan doen is er op vertrouwen dat God weet wat hij doet. Ik geloof er in dat God goed is, mij nooit meer geeft dan ik kan dragen, dat Hij van mij houdt en nare omstandigheden die we nou eenmaal op ons bordje krijgen op de een of andere manier kan ombuigen en samen brengt zodat het mij juist sterker maakt, dat ik iets kan leren. Want pfoe, ik wist niet dat ik zoveel trotsheid in me had. Omstandigheden waarvan ik kan denken, moet ik dit echt doorstaan? Waarom ik? Waar is dit wachten en alle onzekerheid over de toekomst nu weer goed voor? Ik heb zo hard met mijn eigen handen gewerkt… waarom krijg ik niet precies wat ik wil? Ik krijg niet wat ik wil, omdat ik er blijkbaar eerst nog wat anders op het programma staat dat mij laat groeien op gebieden waar ik groei nodig heb.….  Door de afgelopen tijd ben ik heel erg anders tegen dingen aan gaan kijken en weet ik steeds beter wie ik ben en waar ik voor sta.

Dus als omstandigheden blijkbaar niet veranderen als ik er in gebed om vraag, dan heeft het zo zijn reden. Het geeft rust om te bedenken; blijkbaar zit er iets goeds aan het einde van dit seizoen van ‘rusten’. Ik en rusten, haha die combinatie is nog steeds best een uitdaging. Waarom zitten en wachten… als ik eens even de boel zelf regel. Blijkbaar was een van de eerste halve zinnen die ik als klein kind kon brabbelen ‘Zelf doen!’ Haha. Elke keer als ik me gefrustreerd voel omdat er niets is wat ik kan doen om het baanproces te versnellen, denk ik wat heeft het voor nut. Ik ben meer da een werknemer. Er is zoveel moois wat er zich nu in mijn leven afspeelt. Die frustratie gevoelens helpen niet echt om te genieten van het hier en nu en mij te focussen op ons huwelijk. We leggen nu een stevige basis voor de toekomst. Door nu ruim anderhalf jaar geen betaalde baan te hebben gehad, mij volledig afhankelijk op heb gesteld (geen inkomen, geen eigen auto wat hier echt een must is omdat openbaar vervoer, wandelen en fietsen niet werkt) is mijn karakter wel degelijk veranderd. Inmiddels neem ik de dag veel meer gewoon zoals hij komt. Het is niet altijd even makkelijk, maar het is goed om hier door heen te gaan, een bijzondere manier om te leren dankbaar te zijn met wat ik heb.

De ‘standaard’

Hoe vaak kunnen we onszelf in de weg staan als het gaat om ‘het geluk’ zien. Kunnen we niet gewoon uit dankbaarheid leven, voor alles wat we hebben? Laten we zeggen, dat op een meetlint de gemiddelde Nederlander op 85 centimeter zit. Veel studie en werk mogelijkheden oftewel veel ruimte voor zelf ontplooiing, veel vrijheid, goed werkende customer care service, veel flexibiliteit. Omdat de standaard zo hoog ligt, wordt er ook veel van je verwacht. Alles moet beter, het houdt nooit op. We zijn niet blij met 85 want we weten dat er meer is, we streven naar die 100 centimeter. In Nederland is de dichtheid 10 keer zo hoog als hier, we zitten hutje mutje op elkaar. Vandaar die enorme competitie drang, hoewel ik me daar niet echt bewust van was toen ik in Nederland woonde.

Hier in Zuid-Afrika, zit de gemiddelde blanke Zuid-Afrikaan (5% betaalt belasting hier, dus 2,5 van de 50 miljoen mensen hier heeft een inkomen) op 65 centimeter. De enorme meerderheid zit op 20 centimeter en daaronder. En daar wordt je als blanke Zuid-Afrikaan iedere dag mee geconfronteerd. Denk alleen al aan de criminaliteit en bedelarij op straat, systemen die er niet zijn, ontbrekende structuur, enzovoorts. Waar armoede is, is criminaliteit. De customer care service werkt niet echt, aangezien je meestal iemand spreekt aan de andere kant van de lijn of de balie die je niet begrijpt. Want opleidingsmogelijkheden zijn zo minimaal en door de reversed apartheid worden donkere mensen op posities geplaatst waar ze meestal niet de werkervaring of diploma’s voor hebben. En ‘on top of that’, zit je ook nog met een overheersende niet-blanke cultuur waar verwachtingen en zelfontplooingsdrang heel anders ligt. Zo sta je bijvoorbeeld in een rij bij de Woolworths (de Zuid-Afrikaanse HEMA) gerust een half uur omdat de kassamedewerkers allemaal tegelijk thee pauze houden. Blanke mensen kijken geirriteerd, gekleurde en donkere mensen wachten rustig, zij maken zich er niet druk om. Want zij zijn het wachten wel gewend. Anyway, de meeste mensen leven op 20 centimeter. Dus als blanke Zuid-Afrikaan ben je zo dankbaar dat je op 65 zit, als je iedere dag langs de sloppenwijken rijdt. Het is maar net wat je omstandigheden zijn, met wie je je vergelijkt.

Terug in de tijd

Rijd je 10 uur met de auto van het hippe en internationale Kaapstad naar Port Elizabeth, dan ga je gerust ieder uur een jaar terug in de tijd. Alles loopt hier een jaar of 10 achter, kijk naar de mode, kijk naar het interieur van huizen. Eigenlijk wel relaxed want ik hoef er niet hip de la hip volgens de laatste mode eruit te zien. Scheelt weer want door geen eigen inkomen bespaar ik mooi op nieuwe kleding. Zo duurde de doorbraak van het spel Kolonisten ook even, dat ik voor Andrew zijn verjaardag heb gekocht vorig jaar. Inmiddels spelen niet zoveel mensen dat meer in Nederland, in PE is het een dikke hit. Andere mensen uit de kerk aan wie we het hebben geintroduceerd hebben het spel ook gekocht. Het is dan wel de Engelstalige versie waar je development points verzamelt in plaats van ontwikkelings punten. Hoewel ik het toen mijn ouders in Kaapstad waren volledig in het Nederlands gespeeld, zo ook als vorige week met Chris en Rebecca die hier een weekje in Port Elizabeth op bezoek kwamen. Lekker voor de open haard in de lodge in het safari park een potje kolonisten! Andrew brabbelt gewoon in het half Nederlands/half Afrikaans om zijn schapen/skapen in te wisselen.

Vorige week, toen Andrew voor werk een paar dagen in Kaapstad was, heb ik een dikke Kolonisten marathon met mijn schoonouders gespeeld. Erg leuk! Met van die heerlijke droge Britse opmerkingen, met name van zijn vaders kant. Ik kan het erg goed met mijn schoonouders vinden. Ze zijn 30 jaar geleden gescheiden, maar als je ze samen ontmoet dan zou je dat niet zeggen.  We kijken thuis veel BBC documentaires, zo kwam er laatst ook eentje van prins Charles langs. Zegt Andrew; vind je nou ook niet dat mijn vader op hem lijkt? Sindsdien proest ik van het lachen als opa Charles weer op de buis verschijnt met zijn Britse accent!

In Oldebroek, zo’n boerendorpje bij mijn ouders om de hoek, zit een ‘textielhuis’ jaja de naam zegt het al. Laat je er nou net ook zo eentje hebben hier in PE! Andrew had een job interview en wilde daar natuurlijk wel tip en top ‘smart’ bij zitten om de sollicitatievragen te beatnwoorden. Ik dacht laten we de Edgars (lokale V&D) of de Woolworths (lokale HEMA) ingaan om nette kleding in te slaan, maar nee Andrew had een veel beter plan. Dus wij naar die speciale one and only shop. Vanuit de verte zag ik al van die afgrijselijke bloemetjes gordijnen en jaren negentig tl-buizen. Zo’n vreselijk fout bordje dat je kleding op afbetaling kunt kopen. Kleding uit de vorige eeuw, maar dan wel met de prijs van nu. Ergens achterin komt een man met een heel foute kledingcombinatie al lachend op ons afstappen. Snel zei ik ‘Als ik begin te kuchen dan vind ik het dus drie keer niets wat hij jou gaat aansmeren’. Haha.  We lagen allebei dubbel van het lachen. Het vinden van een hippe ‘smart’ broek lukte toch nog redelijk snel, echter de blouse en jasje was een heel gedoe. Komt die kerel met de meest afgrijselijke kleurencombinaties aanzetten, zoals blauw met rode strepen…. Euhh, doe maar niet! Maar ja, die man doet ook maar zijn werk. Lopen we weer naar buiten, staat er zo’n beveiligingsbaba voor de deur. Fluister ik in Andrews oor ‘wie wil er in hemelsnaam nu wat stelen hier……!’

Nog bedankt voor… de bloemen?

Zo hebben we een wasmama in het appartementencomplex waar we wonen, die de was nog viezer terug brengt dan dat wij het bij haar inleverden. Gisteren bij het verwisselen van de bedlinnen zei Andrew; het dekbed begint al de kleur van de muur aan te nemen! We hebben een mocca verfkleur aan de muur. Nou ja toe maar weer, haha. Ik weet niet wat de wasmama doet, misschien gooit ze andere kleren in onze lading? Of wast ze uberhaupt niet? Een frisse geur is namelijk ook niet echt te bekennen.

Zo hebben we laatst bij de benzinepomp een petrolbaba ontmoet die flink wat krassen op het raam achterliet. Want hier heb je bij ieder benzinepomp, 24/7 baba’s en mama’s die voor je werken. Je stapt je auto dus niet uit, nee ze regelen de benzine voor jou. Daarnaast kunnen ze, als je dat wilt, het oliepijl en de banden spanning laten checken. Want je leeft in  je auto, geen trein, bus, fiets of benenwagen. En hup daar gaat de zeep over je ruit. Daarna brengen ze zelfs de draadloze pinmachine naar je auto. Ook hier dus ook geen lichaamsbeweging. De baba die ons hielp was aan het zingen en dansen, oh wat had hij een lol. Mooi om te zien hoe veel mensen hier in Zuid-Afrika, maakt niet uit wat voor type baan, er het beste van maken.  Andrew gaf hem een 20Rand tip, in plaats van de gebruikelijke R2 (E0,15) die je normaal aan de benzinepomp bediende geeft. Rijden we weg, dikkkkke krassen op de zijruiten. Was ie iets te enthousiast? Wij hadden in ieder geval niet zoveel lol meer. Nog bedankt baba, voor de krassen.

Lesgeven aan de Educatie afdeling

Sinds vandaag heb ik er dus een nieuwe baan; workshops verzorgen aan docenten op scholen, over ‘Building Peaceful Classrooms’. Heel pedagogisch en onderwijskundig verantwoord, past perfect bij mijn achtergrond. Thema’s zoals jouw voorbeeld-rol voor de klas en in het management team, hoe om te gaan met leerproblemen; vaardigheden in conflicthantering, voorkomen en bestrijden van pesten, et cetera.  Eigenlijk heel basaal, maar o zo belangrijk hier met alle problematiek en een gebrek aan structuur. Normaal geef je die trainingen op basis en middelbare scholen. Drie weken gelden was ik gevraagd om met Leanne, een blanke vriendin van mij die voor deze organisatie werkt, een tweedaagse training te geven. Dit keer aan het bestuur en management van de regio Uitenhage, evenals basisschooldirecteuren en een handjevol leerkrachten. Mensen met PhD’s, Masters en noem maar op. Toen ik met Leanne het conferentiecentrum binnenkwam, dacht ik wow we zijn even back in de 90’s. De naambordjes, vloerbedekking, nep bloemen en gordijntjes…. Even terug in moeders (zelfs bijna grootmoeders) tijd. Om half negen zouden we starten. Uiteraard komen de eerste mensen tegen negen uur binnen. Het was erg ‘interessant’ voor mij om deze training samen met Leanne te geven. Ik keek vooral de kunst af bij Leanne. Hoe geduldig zij was, hoe ze de groep aansprak. Hoe ze de deelnemers van de workshops hun gang liet gaan als ze op hun praatstoel zaten. Sterker, hoe een van de mama’s op wilde staan om haar statement te maken terwijl iedere deelnemer maar 10 seconden had voor de desbetreffende icebreaker-vraag. Het duurde al even meer dan 10 seconden voordat ze van de stoel af kwam en haar mond open ging, maar uiteindelijk stond ze. Vinger de lucht in, en nee ze had geen microfoon nodig. Na tien minuten kwam de clou eruit. En ik keek naar het programma, hoeveel tijd hebben we nog om de volgende onderdelen te doen? Aan het einde van de tweede dag waren  we nog steeds niet door de manual heen. Dus dan maar de helft overslaan. Haha.

Ik begrijp trouwens nog steeds niet zo goed trouwens waarom dikke b-b-b een schoonheidsideaal is voor de donkere vrouwen hier. En ook niet waarom polygamie zou moeten werken. Want bij het voorstelrondje vroegen we of iedereen 1 interessant ding kon vertellen over zichzelf. Een van de baba’s zij ‘What is interesting about my family, is that we are polygamists’. Dus aan het einde van de tweede dag, wensden Leanne en ik hem veel success met het vinden van een bij-vrouw. Gewoon, net zoals president Zuma. Gewoon, omdat het kan!

Wat mij ook opviel, was het openingspraatje van de hoogste baba pief in de educatie wereld die aanwezig was daar. Een heel verhaal dat alle kanten op ging behalve naar een clou, uiteindelijk ging hij iedereen welkom heten. Zijn rol was om te checken of er deelnemers aanwezig waren en wel hun werk zouden doen. Want dat moest hij dan rapporteren. Ik dacht, wij kunnen toch ook met een presentie lijst langs gaan? Hij benadrukte dat het niet zijn rol was om het werk met de deelnemers te doen, nee alleen zitten en kijken. En thee en koek nuttigen. Hij kwam daar om een uurtje te zitten kijken tot aan de theepauze. Want voor minstens een half uur eten en drinken naar binnenwerken, dat hoorde dan weer wel bij zijn rol.

Toen ik daar in het Engels aan het brabbelen was voor de groep, een mindmap over het woord discipline opschreef, aandachtig luisterde naar wat de deelnemers kwijt wilden tijdens de workshops, dacht ik: waar ben ik nu beland. Al helemaal toen ik rondliep tijdens de rollenspellen. Het ene rollenspel ging in het Afrikaans, de andere in Xhosa en het volgende groepje in het Engels. Als ik de tien minuten tea time aankondigde, en ja de mensen houden van hun thee hier (dat is me wel opgevallen bij Home Affairs), dan hielden de snurkgeluiden opeens op. En na een half uurtje kwamen de eerste mensen weer terug. Nou zo gaat het dus hier. Wel weer eens wat anders dan Nederlandse klagende en veel te laat aansjokkende studenten want de trein had weer eens vertraging.

Bezoek uit Nederland

De afgelopen week zijn Chris en Rebecca uit Gorinchem langsgeweest. Een Appie tas vol stroopwafels, hagelslag, hagelvlokken, cocosbrood en speculaas… Hmmmmm lekker! We hebben elkaar vorig jaar in Thailand op een drijvende-vlotten-hotel ontmoet. Ik heb samen met hen een aantal dagen rondgereisd. In november hadden we in Nederland weer afgesproken. En drie weken geleden kreeg ik een skype verzoek om even te bellen; lijkt het je leuk als we je even komen opzoeken? Why not! Zo zijn ze hun reis gestart in Johburg, om (achter) familie van Chris op te zoeken. Daarna in het vliegtuig op naar PE, om safaritriptjes te maken, mee te helpen op het schooltje en met onze familie en vriendengroep op te trekken. Inmiddels zijn ze begin deze week vertrokken richting Kaapstad, langs de prachtige Gardenroute. Ze bleven bij Wendy, mijn schoonmoeder logeren. Zij vond het super gezellig om mensen over de vloer te hebben. Zo was er een maand geleden een stel uit de UK ook bij haar aan het logeren. Het was een groot feest, met name die donderdagavond toen ik een half verzopen en weggewaaide braai had georganiseerd wat Andrew en ik last minute maar om toverden in een lasagne schotel vanwege het bagger weer. Vijftien man gepropt in Wendy’s huis. Familieleden, Robert en Celeste, Andrew’s collega’s,  onze buren en gezamenlijke vrienden en vriendinnen. Heel erg gezellig en voor Rebecca en Chris interessant om onze vrienden en familiekring te ontmoeten. Andrew had het weekend vrij genomen en zo hebben we gezellig tussen de giraffes en neushoorns in het Kragga Kamma safari park gebraaid. Met name het ontbijt op het balkon van de chalet was geweldig, heerlijk zo met uitzicht op de beesten.

Leuk om Zuid-Afrika en specifiek Andrews en mijn leven te zien door een Nederlandse bril. Super leuke gesprekken over cultuurverschillen gehad. Het maakte Andrew en mij bewust van hoe gezellig, leuk en goed we het samen hebben, ondanks alle vage omstandigheden! Hoe hartelijk, warm en open deze cultuur is. Bij het afscheid zeiden we, tot over een maandje in Nederland! Dan is het tijd voor een Nederlandse braai in hun achtertuintje! We weten nog steeds niet gezien de ontwikkelingen met sollicitaties van Andrew waar we over een maandje zitten, dus plannen we zodra we meer weten onze reis naar de UK en NL. Dus tot dan!